Uitruimen, inpakken en opslaan 

“Tweeduizend stuks?! In één maand?!” Dat was de allereerste reactie bij het horen van de taak die ons te wachten stond. Het leegmaken van het museum betekende dat circa 2.000 museumobjecten een nieuwe plek moesten krijgen. Een andere mogelijkheid was er niet. Want de geplande renovatie van ons prachtige monument houdt in dat het pand volledig gestript wordt. 

Nieuwe beglazing, een nieuwe klimaatinstallatie, een vernieuwd elektriciteitsnetwerk en veel meer; allemaal zaken die al jaren op ons verlanglijstje staan. De aankondiging dat het Rijks Vastgoed Bedrijf (het voormalige Rijksgebouwendienst, tevens eigenaar van het pand) met ons gebouw aan de slag gaat en dat dit verlanglijstje nu wordt ingewilligd, is door ons met gejuich ontvangen. En toen duidelijk werd dat echt álles eruit moest en wel binnen vier weken, hebben we een nauwgezet actieplan opgesteld. Want hoe zorg je ervoor dat 2.000 museale objecten in de juiste staat, op het juiste moment, op de juiste plek aankomen? 

Al in 2015 hebben we nagedacht hoe een nieuw Museum Boerhaave eruit moest zien. Want als ons hele museum voor de renovatie toch helemaal leeg moet, waarom zouden we deze kans dan niet grijpen om het museum opnieuw in te richten? Sinds onze komst naar de Lange Sint Agnietenstraat in 1990 is er namelijk niets meer veranderd aan de opstelling van de vaste collectie. Met een nieuwe inrichting kunnen we het verhaal dat we willen vertellen, beter aan laten sluiten op de huidige wensen van onze museumbezoekers en het geschikt maken voor een nog bredere groep mensen. 

We weten dus exact welke objecten straks terugkeren in het nieuwe museum. Ook weten we welke objecten in bruikleen naar andere instellingen verhuizen. En we weten welke objecten beschikbaar moeten blijven voor educatie. De onderwijsprogramma’s die Museum Boerhaave aan scholen aanbiedt, gaan namelijk ook tijdens de verbouwing gewoon door. Alle objecten worden nagemeten en krijgen een label met een speciale kleur die aangeeft waar het voor bestemd is. Foto’s worden gemaakt van vitrines ten behoeve van de herkenbaarheid, gelardeerd met aantekeningen voor het later weer in elkaar zetten van objecten. 

Op alle labels zit een barcode die bij aankomst in ons depot wordt gescand zodra het object in de daarvoor bestemde kast, lade of stelling wordt gelegd. Het computersysteem waarin al onze museumstukken zijn opgenomen, wijzigt daarmee direct de standplaats zodat alles makkelijk kan worden teruggevonden. In het depot wordt vervolgens door de afdeling restauratie direct gekeken of er objecten zijn die ingepland moeten worden voor een onderhoudsbeurt of voor restauratie. 

Op maandag 4 januari, de eerste maandag van 2016, startte een grote groep medewerkers van het museum met inpakken. Een nieuw tijdperk in de historie van Museum Boerhaave is aangebroken. Sommige museumstukken zijn in de afgelopen 25 jaar nooit van hun plaats geweest en daar gaan ze, gedragen door collega’s met handschoenen aan, kleinere objecten gewikkeld in zuurvrijpapier, allen vervoerd in geklimatiseerde vrachtwagens. 

Het is opmerkelijk hoe snel het uitruimen gaat in de eerste zaal met vooral medische objecten. Plots is daar een lege vitrine - met de voorheen onzichtbare – steuntjes waar zojuist nog de scalpels, kunstheupen en hartpompen op rustten. En daar gaat de eerste kunstnier van Willem Kolff; medische historie wordt van het plateau getild. Maar ook de Nobelprijs uit 1924 wordt uit de vitrine gelicht. ‘Och, ik weet nog dat ik destijds die klemmetjes zelf heb gemaakt!’, zegt hoofd restauratie Paul Steenhorst. ‘Dat was me toch een rotwerkje! Maar wat een kwaliteit hè, want ze hebben het mooi al die 25 jaar uitgehouden!’