Voorjaarsschoonmaak tussen de planeten

Ons museumdepot aan de Raamsteeg is ontworpen door rijksbouwmeester Jacobus van Lokhorst en werd in de jaren 1900-1903 gebouwd als Rijksmuseum van Natuurlijke Historie (nu bekend als Naturalis). Museum Boerhaave bewaart hier de rijkscollectie van de geschiedenis van de wetenschap en de geneeskunde. Elk van de meer dan 40.000 objecten vertegenwoordigt een bepaalde denkwijze uit de geschiedenis en vormde destijds een oplossing voor een wetenschappelijk vraagstuk.

In vele opzichten heeft dit monument een bijzonder karakter. Zo liet de Nederlandse graficus/kunstenaar Maurits Cornelis Escher zich voor een aantal van zijn beroemde werken inspireren door het trappenhuis in de Raamsteeg.

Door de verbouwing van Museum Boerhaave moesten ruim 2.000 objecten van het museum ook in het depot worden opgeslagen. Een leuke klus, want het depot van Museum Boerhaave is een monumentaal pand. En dus moest daar rekening worden gehouden met ingewikkelde trapjes, lage doorgangen en de limieten van de vloerbelasting. Een röntgenapparaat weegt namelijk iets meer dan het hersenmodel van Aeby, ook al hebben ze ongeveer dezelfde afmetingen.

Het moeilijkst om te verhuizen was de gorilla van Auzoux; het papier maché van dit anatomische model (gemaakt tussen 1840-1870) is zeer kwetsbaar en door trillingen bij het verplaatsen zou het zojuist gerestaureerde object kunnen beschadigen. De gorilla werd ter bescherming van top tot teen zorgvuldig ingepakt met noppenfolie. Restaurator Paul Steenhorst maakte een multiplex steunconstructie, waar de gorilla los van de boom, liggend met slechts één arm gedemonteerd kon worden vervoerd. De boom en arm zijn vervoerd in kratten, vanbinnen bekleed met kussens.

Ook was de serie historische instrumenten van ’s Gravenzande en Van Musschenbroek (ca. 1850) een bijzondere uitdaging. Hierin zijn namelijk zeer kwetsbare - vaak nog de oorspronkelijke - katoenen draadjes verwerkt die bij transport hopeloos in de knoop konden raken of konden breken.

En er moest ruimte worden gevonden voor alle 2.000 objecten. Plek in de stellingen, plek op de planken, plek in de lades. En voor ieder object dat in de lades wordt opgeslagen, wordt met grootse precisie een uitsparing gesneden in het zuurvrije inert schuim zodat het veilig ligt opgeslagen. Uiteindelijk paste alles in het depot, behalve de grote elektromagneet, die tijdelijk wordt opgeslagen bij een externe verhuizer, zoals u kon lezen in het verslag van de maand januari.

Opgewekt zegt Paul Steenhorst, hoofd-restaurator: ‘Heerlijk dat alles uit het museum nu hier staat! Ik blijf me verwonderen over alle prachtige objecten’.