In Museum Boerhaave ligt een schat aan botanische boeken, prenten en tekeningen verborgen. Deze webexpositie presenteert de bijzonderste werken uit de vijftiende tot achttiende eeuw. Zij bieden een prachtig overzicht van de ontwikkeling die de studie van planten in die periode doormaakte. Van incunabel tot Linnaeus. Van weegbree tot paddenstoel. En van tuin tot herbarium. Neem een kijkje in de studeerkamer van een oude plantkundige en ontdek wat hij las, schreef, bekeek en tekende! Dat kan door de foto's hieronder aan te klikken of de thema's in de rechterbalk van deze pagina.
Flower power
Objecten
Uitvouwbare gravure met rode paddenstoelen uit 'Theatrum fungorum'
Op deze uitvouwbare gravure zijn verschillende soorten rode paddenstoelen afgebeeld die gegeten konden worden of een ander nut hadden voor de mens. Het is een van de tientallen ...
Gedroogde plant in Rauwolf Herbarium (vijgcactus)
Leonhard Rauwolf (1535/40-1596) was een arts uit Augsburg die tijdens zijn reizen door Europa en het Midden-Oosten een indrukwekkende hoeveelheid planten verzamelde in een vierdelig herbarium. Hij leerde ...
Frontispice gedecoreerde poort, tuin, portretten Clusius en Dodonaeus
Op de fraaie titelgravure van Rembert Dodoens’ ‘Cruydtboeck’ uit 1608 en 1618 is een poort afgebeeld met fruitguirlandes en vazen vol exotische planten. De poort geeft uitzicht op ...
Houtsnede gele waterlelie uit Brunfels
De gele waterlelie in Herbarium Vivae Eicones (3 dln, 1530-36) is zo natuurgetrouw afgebeeld dat zelfs de scheuren in de bladeren van het voorbeeldexemplaar zijn overgenomen. Deze realistische ...
Gravure cyclaam boven landschap uit Munting
Is het een ufo, of is het een plant? De vliegende cyclaam uit de ‘Nauwkeurige beschrijving der aardgewassen’ van Abraham Munting uit 1696 spreekt al jaren tot de ...
Terminologische indeling van planten en bloemen
Op deze vermoedelijk laat achttiende-eeuwse Engelse gravure in waaiervorm werkt het gedachtegoed van Linnaeus duidelijk door. Op een overzichtelijk wijze wordt de belangrijkste botanische terminologie gepresenteerd: aan de ...
Bloemstilleven
Dit schilderij werd vervaardigd in opdracht van Adriaan van Royen, beheerder van de Leidse Hortus. Daar groeiden de afgebeelde planten, een zeldzaamheid in Europa. Ze waren afkomstig uit ...
Pagina uit 'Herbarius maguntie impressus' met ingekleurde houtsnede
Het op-één-na-oudste gedrukte plantenboek ooit is de ‘Latijnse herbarius’ uit 1484. Dit boek werd uitgegeven door Peter Schöffer in Mainz, de stad waar de boekdrukkunst waarschijnlijk is uitgevonden ...
Gravure met bladvormen uit Linnaeus, 'Hortus Cliffortianus'.
De beroemde Zweedse naturalist Carolus Linnaeus was na zijn promotie aan de universiteit van Harderwijk in 1735 een aantal jaar werkzaam op buitenplaats De Hartenkamp van de welgestelde ...
Ingekleurde gravure van lelie met insecten uit Merian
Maria Sybilla Merian, een van oorsprong Duitse kunstenares, werd erg beroemd met haar illustraties en beschrijvingen van de tropische insecten en planten uit Suriname in ‘Metamorphosis insectorum Surinamensium, ...
Pagina uit Fuchs met houtsnede groot hoefblad
In 1542 publiceerde de Duitse arts Leonhart Fuchs ‘De historia stirpium’ en een jaar later de Duitse vertaling daarvan, New Kreüterbuch. Museum Boerhaave bezit een prachtig ingekleurde Nederlandse ...
Botanische tekening
Op deze prachtige gravure staan takken van drie boomsoorten afgebeeld: een variëteit van de zure kers met halfgevulde bloemen (Prunus cerasus semiplena), een vogelkers (Prunus padus) en een ...
Frontispice werkende botanicus aan tafel, met boeken, planten en perso
Dit is de fraaie titelpagina van Petrus Nylandt, ‘De Nederlandtse herbarius of kruydt-boeck’ (2e dr., Amsterdam 1682). Het kruidboek zelf is een niet erg origineel werk. Nylandt brengt ...
Botanische tekening
De anonieme tekenaar van deze schets heeft met pen zeer nauwkeurig een plantje met kleine bloempjes en een vrucht van een andere plant afgebeeld. Bij het plantje tekende ...
Deze pagina
Tuinen en tuinieren
Verzamelen en afbeelden
Botanici
Klassiekers
Medische kruidboeken
Medische kruidboeken
Tot ver in de achttiende eeuw werden er medische kruidboeken uitgebracht.
Lokale en exotische flora
Lokale en exotische flora
Experts kregen steeds meer aandacht voor planten zonder geneeskrachtige of voedzame werking.
Orde en structuur
Verantwoording
Verantwoording
Samenstelling, onderzoek en teksten: Esther van Gelder
Foto's: Museum Boerhaave en Foto Dickhoff
