Met het binnenhalen van één miljoen euro aan extra eigen inkomsten over het jaar 2011 heeft Museum Boerhaave de dreiging van sluiting voor het publiek weten af te wenden. Dankzij slagvaardig opereren en het praktiseren van een knap staaltje cultureel ondernemerschap is het museum erin geslaagd alsnog te voldoen aan de strengere eisen die staatssecretaris Zijlstra (Cultuur) had opgelegd. Het museum kan nu volwaardig meedingen naar een Rijksbijdrage voor de periode 2013 t/m 2016.
In het kader van de bezuinigingen op de cultuursector kondigde staatssecretaris Zijlstra in juni af dat musea in 2010 en 2011 gemiddeld minstens 17,5 procent van de Rijksbijdrage aan eigen inkomsten dienden te verwerven. Die verandering van de spelregels met terugwerkende kracht stelde Museum Boerhaave voor de pittige opgave om in een half jaar tijd 700.000 euro extra aan inkomsten te vinden.
Die cruciale test heeft het museum glansrijk doorstaan. De campagne ‘Red Museum Boerhaave!’, die in augustus van start ging, heeft met een eindsaldo van één miljoen euro ruimschoots de doelstelling gehaald. Donaties van particulieren, een enorme toevloed van nieuwe Vrienden van het museum, omvangrijke steun van culturele fondsen, bijdragen vanuit het bedrijfsleven en de wetenschap hadden medio december geresulteerd in een tussenstand van zes ton. Een feestelijk diner met veiling op 15 december in de Pieterskerk hoogde dat bedrag met 128.000 euro op. Waarna de afgelopen twee weken ondersteuning vanuit de culturele fondsen AMMODO en de Noaber Foundation en onder andere een samenwerking met Shell in het kader van ‘Energy Future’ het eindbedrag naar 1.000.000 euro tilden.
Is dit succes het bewijs van het gelijk van Zijlstra? Nee, aldus directeur Dirk van Delft, die het getal van een miljoen op een bubbelbrunch op 31 december (de geboortedag van Herman Boerhaave) bekend maakt. Wat Museum Boerhaave het afgelopen half jaar voor elkaar heeft gebokst, aldus Van Delft, is niet voor herhaling vatbaar – en dat hoeft ook niet. Het was alle hens aan dek, al het normale werk moest wijken voor de jacht op externe inkomsten. Dat houdt een keer op. De collectie vraagt ook tijd, extra inzet van mensen kent zijn grenzen. Niettemin, zo benadrukt Van Delft, was het ‘cultureel ondernemen tot je erbij neervalt’ een bijzonder nuttige en leerzame ervaring. Museum Boerhaave heeft onder druk van de omstandigheden en met vertoon van vastberadenheid en creativiteit een tussensprint gemaakt in een richting die het toch al op wilde.
Museum Boerhaave ziet de toekomst met vertrouwen tegemoet, ook op het gebied van groeiende eigen inkomsten. Het gaat goed met het museum. Het bezoekersaantal bereikte dit jaar de recordwaarde van bijna 56.000. Intussen bestaat de uitdaging er voor de komende jaren in om al die vrienden, partners, fondsen, bedrijven en instellingen die het museum zo geweldig hebben gesteund, vast te houden met vernieuwende tentoonstellingen, inspirerende activiteiten, bruisende evenementen en educatieve programma’s die werken. En om samenwerking te zoeken met aantrekkelijke partners. Alleen op die manier stelt het museum veilig dat het publiek tot in lengte van jaren van zijn topcollectie, die vijf eeuwen innovatie in natuurwetenschap en geneeskunde omspant, kan blijven genieten.
Museum Boerhaave, Lange Sint Agnietenstraat 10, Leiden; www.museumboerhaave.nl
