|
De hart long machine
2005_juli
De hart- en vaatchirurgie beleefde in de jaren vlak na de Tweede Wereldoorlog een dynamische tijd. Ook in Nederland werd druk geëxperimenteerd. Een van de mensen die zich op dit gebied heeft onderscheiden was de Utrechtse hoogleraar in de fysiologie, Jacob Jongbloed. Een artikel van zijn hand, uit 1948 opende met de zin: ' De vraag naar een mechanisch hart, een kunsthart als men wil, hangt in de lucht'. Hij duidde hiermee op zijn eigen vinding, de hart long machine. Met dit apparaat zou het mogelijk zijn, om het hart tijdens een operatie bloedleeg te maken, zodat ook directe ingrepen aan het hart zelf konden worden uitgevoerd. Het zou dus de weg vrijmaken voor ingrijpende operaties aan de inwendige structuur van het hart, zoals de hartkleppen. De bloedcirculatie zou tijdens de ingreep niet worden gestoord, aangezien deze via de hart longmachine werd omgeleid. Ook kon het apparaat gebruikt worden bij patiënten die leden aan een acuut hartgebrek. Bij hen zou de machine gedurende de herstelperiode de hartfuncties kunnen overnemen.
Toch waren er wel nog enkele problemen die opgelost moesten worden. Tijdens operaties moest de bloedsomloop in de kransslagaders van het hart wel intact blijven. Deze kleine, wijd vertakte slagaderen dienen immers voor de zuurstofvoorziening van het hartspierweefsel. Als de bloedtoevoer in deze vaten zou stagneren ontstaat er een situatie, die te vergelijken is met een hartinfarct. In het 'drooggelegde' deel sterft de hartspier af en deze toestand is niet omkeerbaar.
Een ander probleem vormde het feit dat het bloed in de hart long machine rijkelijk van zuurstof moest worden voorzien. Voor dit probleem wist Jongbloed nog niet direct een oplossing en in de allereerste jaren was de hart long machine dan ook zeker nog niet geschikt voor een toepassing bij mensen. Jongbloed experimenteerde uitgebreid op honden en gaandeweg kon hij een aantal van zijn problemen oplossen.
In 1949 verscheen er een ander artikel van de hand van Jongbloed, waarin hij de hart long machine beschreef, zoals die in het Museum Boerhaave te zien is. Deze machine was geschikt om bij operaties op mensen te worden gebruik. In 1951 gaf Jongbloed de firma Van Doorn in Bilthoven toestemming om een industrieel model van de hart long machine te vervaardigen en in 1956 werd in Utrecht de eerste succesvolle operatie op een mens uitgevoerd, waarbij van dit model hart long machine gebruik werd gemaakt.
|
