|
Bovenlicht met eenhoorn
2005_december
Dit bovenlicht - een sierraam boven de toegangsdeur tot een winkel – draagt een afbeelding van een gouden eenhoorn. Het sierde ooit de Hoogduitsche Apotheek in Haarlem, waarvan de naam ‘De Eenhoorn’ teruggaat tot de 17de eeuw. De eenhoorn werd veelvuldig als beeldmerk gebruikt door apothekers. Dit heeft een duidelijke reden: tot ver in de 18de eeuw was de hoorn van dit fabeldier een officieel ingrediënt voor geneesmiddelen dat verplicht op voorraad diende te zijn in elke apotheek, ook al wisten artsen en apothekers toen al lang dat de hoorn feitelijk de tand van een narwal was.
Het glazen bovenlicht, met de schildering in zwart en bladgoud op de achterzijde van het glas, zit nog in de originele raamlijst, maar de houten achterwand met ophangoog is een moderne toevoeging. Het object is zeer bijzonder omdat het gesigneerd en gedateerd is, en dat is ongebruikelijk voor deze siervoorwerpen die in de eerste plaats als reclame-uiting en niet als kunstobject werden gefabriceerd.
Door de jarenlange blootstelling aan weer en wind zijn er, afgezien van ingemetselde gevelstenen, nagenoeg geen farmaceutische winkeltekens bewaard gebleven uit de periode voor 1850. Dit stuk uit 1803 is de oudste gedateerde apotheekversiering en behoort daarmee tot de oudste bewaard gebleven farmaceutische tekens in Nederland. Ook dit voorwerp toont echter de leeftijd: het glazen paneel met de zeer fragiele schildering is op meerdere plaatsen beschadigd en zal daarom binnenkort gerestaureerd worden.
|
